दोन्ही बाजूंनी उत्तम आवाज येतो, मग इयरफोनवर Left/Right का बरं लिहिलेलं असतं?

आमच्या लेखांच्या अपडेट्स मिळवण्यासाठी आमच्या फेसबुक पेजला नक्की Like करा: facebook.com/InMarathi.page

===

ही गोष्ट किती लोकांना माहित आहे ठावूक नाही, पण तुम्ही इयरफोनकडे बारकाईने लक्ष दिले तर तुमच्या लक्षात येईल की इयरफोनच्या डाव्या बाजूला L आणि उजव्या बाजूला R लिहिलेलं असतं. जर तुम्ही चायना इयरफोन वापरत असाल तर कदाचित तुम्हाला ही गोष्ट आढळणार नाही, कारण प्रत्येक चायना इयरफोनवर असे लिहिलेले नसते, पण एखादा ओरिजिनल इयरफोन पाहिलात तर तुम्हाला Left/Right लिहिलेलं नक्की आढळेल. आज जाणून घेऊया या मागचं लॉजिक!

earphone-logic-marathipizza00

मुख्य गोष्ट म्हणजे हे L आणि R असं दर्शवतं की तुम्हाला एयरफोनची कोणती बाजू कोणत्या कानात घालायची आहे. म्हणजे ज्या भागावर L लिहिलेलं असतं तो भाग तुम्ही डाव्या कानात घालणं अपेक्षित असतं आणि ज्या भागावर R लिहिलेलं असतं तो भाग उजव्या कानात घालणं अपेक्षित असतं.

पण आपण कुठे एवढं लक्ष देतो. जो भाग ज्या हातात येईल तो भाग सरळ त्या त्या कानात घालून मोकळे होतो. आता तुम्ही म्हणालं की दोन्ही बाजूंनी उत्तम तर आवाज येतो आणि उलट सुटल घातलं तर त्रास देखील काही होत नाही, मग Left/Right ची चिन्ह देण्याचा काय फायदा?

खरतरं प्रश्न एकदम साधा आहे, पण त्यामागचं उत्तर मात्र गहन आहे! Sound Engineering पासून Recording पर्यंत प्रत्येक गोष्ट डोळ्यासमोर ठेवून ही चिन्ह देण्यात येतात.


earphone-logic-marathipizza01

स्रोत

Stereo Recording च्या वेळेस एखादा ध्वनी डाव्या बाजूने येत असेल तर तर तुमच्या इयरफोनच्या Left बाजूकडून तो ध्वनी मोठ्या आवाजात ऐकू येईल आणि जर तुम्ही हा ध्वनी Right बाजूकडून ऐकायला गेलात तर तुम्हाला कमी आवाजात ऐकू येईल. हे झालं एक कारण..!

इयरफोनवर Left/Right लिहिण्यामागे अजून एक कारण असं आहे की, यामुळे दोन आवाजांना वेगवेगळ करून ऐकणं सोप्प होतं. त्या दोन आवाजांमधला फरक जाणून घेणं देखील सोप होतं. अशी अनेक गाणी असतात ज्यामध्ये Loud Musical Instruments उदा. ढोल किंवा Soft Musical instrument उदा. बासरी, यांसारखी दोन टोकांची वाद्ये एकत्र वाजवली जातात. अश्यावेळेस एका वाद्याच्या आवाजामागे दुसरा आवाज लपू नये म्हणून दोन्ही आवाजांना एकत्र वेगवेगळ्या चॅनेलमध्ये (Left किंवा Right) ऐकलं जातं.

earphone-logic-marathipizza02

स्रोत

तसेच चित्रपटाच्या अचूक Sound Recording साठी Left आणि Right चॅनेल असणं गरजेच आहे. तुम्ही कधीतरी एखादा चित्रपट लॅपटॉपवर किंवा फोनवर आपल्या एयरफोनच्या माध्यमातून ऐकला असेल. तेव्हा तुमच्या एक गोष्ट लक्षात आली असेल की स्क्रीनच्या डाव्या बाजूकडून येणारा एखाद्या गाडीचा आवाज पहिल्यांदा इयरफोनच्या डाव्या बाजूकडूनच ऐकू येतो आणि त्यानंतर हळूहळू इयरफोनच्या उजव्या बाजूकडून ऐकायला येतो. हे यासाठी केलं जातं जेणेकरून चित्रपट पाहणाऱ्याला त्या प्रसंगात तो तेथे असल्याचा फील यावा! अश्यावेळेस जर तुम्ही इयरफोनची डावी बाजू उजव्या कानात आणि उजवी बाजू डाव्या कानात घातली असेल तर तुम्ही तो अनुभव घेऊ शकणार नाही.

असं आहे हे गुपित इयरफोनच्या दोन्ही बाजूंना Left/Right लिहिण्यामागचं!

===

आमचे इतर लेख वाचण्यासाठी क्लिक करा: InMarathi.com तसेच, आमच्या लेखांच्या अपडेट्स मिळवण्यासाठी आमच्या फेसबुक पेजला नक्की Like करा: facebook.com/InMarathi.page । Copyright (c) 2017  InMarathi.com | All rights reserved.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *